EDUKACIJA BIRAČKIH ODBORA - IZBORI 2020

PROCEDURA GLASANJA

U 7:00 sati predsjednik biračkog odbora uključuje token u jedan od dva za to predviđena priključka na lijevoj strani iza monitora. Naljepnica na tokenu treba da bude okrenuta prema licu koje rukuje uređajem.

Nakon uključivanja tokena od strane ovlašćenog lica, na ekranu uređaja prikazuju se sljedeći podaci: u gornjem lijevom uglu „broj i naziv biračkog mjesta“, u desnom „datum i vrijeme“, ispod naziva biračkog mjesta prikazan je broj birača na tom biračkom mjestu za određene izbore i statistika izlaznosti za to biračko mjesto.

Napomena: Obzirom da se tokom istog izbornog dana može odvijati više vrsta glasanja, kao na primjer parlamentarni i opštinski izbori, statistika na ekranu pokazuje podatke za svaku vrstu izbora pojedinačno.

Predsjednik biračkog odbora uključuje dugme štampača sa oznakom „Power“ koje se nalazi na lijevoj strani uređaja (ispod monitora).

U donjem dijelu ekrana nalazi se animacija koja služi kao podsjetnik kako se provlači lična karta kroz čitač i ona traje u toku čitavog procesa glasanja. Na sličan način radi se i očitavanje pasoša, s tim što je fotografija na njemu na drugoj strani.


GLASATI MOŽE SAMO BIRAČ KOJI JE UPISAN U IZVOD IZ BIRAČKOG SPISKA!

Napomena: U prisustvu prvog birača za koga je provlačenjem lične karte ili pasoša utvrđeno da se nalazi na biračkom spisku, birački odbor provjerava glasačku kutiju i kada utvrdi da je prazna, rezultat kontrole se upisuje u kontrolni list koji potpisuju predsjednik i ostali članovi biračkog odbora i birač koji je prvi došao na biračko mjesto. Kontrolni list se ubacuje u glasačku kutiju koja se, u prisustvu prvog birača, pečati jemstvenikom i pečatnim voskom, što se unosi u zapisnik o radu biračkog odbora.

  • Prvi i svaki naredni birač saopštava biračkom odboru svoje ime i prezime, a ličnom kartom ili pasošem dokazuje svoj identitet. Na zahtjev članova biračkog odbora predsjednik biračkog odbora je dužan da ispravu kojom birač dokazuje identitet pokaže svim članovima biračkog odbora. Zatim se pristupa elektronskoj identifikaciji birača.


Napomena: Biraču koji odbije elektronsku identifikaciju, birački odbor neće dozvoliti da glasa.


  • Predsjednik biračkog odbora provlačenjem lične karte ili pasoša kroz čitač na uređaju pronalazi birača u elektronskom biračkom spisku i ukoliko je birač upisan na tom biračkom mjestu na lijevoj strani monitora biće prikazana fotografija birača, a desno redni broj birača koji je istovjetan onome u odštampanom biračkom spisku, podaci o biraču: ime i prezime birača, JMBG i adresa.

  • Istovremeno sa elektronskom identifikacijom, uređaj će odštampati papirni odrezak-potvrdu koja sadrži ime i prezime, JMBG i redni broj u biračkom spisku.


U odštampanom izvodu iz biračkog spiska predsjednik biračkog odbora zaokružuje redni broj identifikovanog birača nakon čega se birač potpisuje na za to predviđenom mjestu, a zatim birački odbor omogućava biraču da glasa.


  • Ukoliko uređaj za elektronsku identifikaciju birača iz nekog razloga ne odštampa potvrdu, predsjednik biračkog odbora štampa potvrdu pritiskom na dugme za ponovnu štampu. Ponovna štampa je moguća samo ako je birač identifikovan, a nije započet proces identifikacije drugog birača.

  • Predsjednik i član biračkog odbora iz suprotne političke opcije čitko i svojeručno će potpisati na drugoj strani (poleđini) odštampani odrezak-potvrdu koji će se potom čuvati u istoj kutiji sa kontrolnim kuponima kod člana kojeg je odredio birački odbor.

  • Nakon uspješne identifikacije birač će se uputiti do člana biračkog odbora koji izdaje glasački listić.


  • Član biračkog odbora koji izdaje glasački listić sjedi do predsjednika biračkog odbora, pečatira glasački listić i daje ga predsjedniku biračkog odbora, čime se obezbjeđuje da se biraču preda samo jedan glasački listić.


  • Predsjednik biračkog odbora objašnjava biraču način glasanja riječima da “birač glasa tako što zaokružuje redni broj ispred naziva izborne liste za koju glasa, odnosno zaokruživanjem naziva liste ili imena i prezimena nosioca liste i da može glasati samo za jednu izbornu listu sa glasačkog listića“, i objašnjava način presavijanja glasačkog listića, nakon čega birača upućuje iza paravana ili u kabinu.


Napomena: Predsjednik biračkog odbora je dužan da biraču, na njegov zahtjev, ponovo objasni način glasanja.


  • Birački odbor dobija elektronski uređaj za identifikaciju birača sa rolnom papira za štampanje odrezaka smještenom u uređaj. Ukoliko bi iz nekog razloga bilo potrebno zamijeniti rolnu papira to se čini na način prikazan na slici.

Važna napomena: Ukoliko zbog opravdanih, objektivnih okolnosti, kao što su višesatni nestanak električne energije ili kvar na sistemu (uređaju), tokom glasanja bude onemogućena elektronska identifikacija birača, birački odbor će donijeti odluku da nastavi glasanje po sistemu vizuelne identifikacije. O donošenju odluke za nastavljanje glasanja po sistemu vizuelne identifikacije birački odbor obavještava opštinsku izbornu komisiju.

  • Vizuelna identifikacija podrazumijeva da predsjednik biračkog odbora uvidom u ličnu kartu ili pasoš potvrdi identitet birača, pronađe ga u odštampanom biračkom spisku i zaokruži, omogući mu da se potpiše, preuzme glasački listić i uputi ga u prostor za glasanje. Kad birač glasa, predsjednik i član biračkog odbora iz suprotne političke opcije će umjesto odreska iz uređaja čitko i svojeručno potpisati glasački-kontrolni kupon sa druge strane (poleđina).

  • Vizuelna identifikacija birača se obavezno unosi u zapisnik o radu biračkog odbora, tj.u njegovom posebnom aneksu označenim br.1, prilog 5. Nakon prestanka razloga-okolnosti za vizuelnu identifikaciju birača birački odbor će nastaviti elektronsku identifikaciju birača, što se unosi u zapisnik.

  • Birač koji nije u mogućnosti da na biračkom mjestu lično glasa (zbog nepristupačnosti biračkog mjesta, lice sa invaliditetom, nepismeno lice), ima pravo da to učini uz pomoć asistenta kojeg on sam odredi, a koji je dužan da listić popuni, odnosno glasanje obavi na način na koji mu birač naloži.

  • Glasanje za birača iz prethodnog stava ne može obaviti član biračkog odbora ni opunomoćeni predstavnik podnosioca izborne liste. Način glasanja iz prethodnog stava unosi se u zapisnik o radu biračkog odbora.

  • Nadležna izborna komisija je dužna da na svakom biračkom mjestu obezbijedi odgovarajući šablon koji omogućava biraču sa oštećenim vidom da lično glasa.

  • Birački odbor vodi računa da prilikom glasanja lica sa invaliditetom, koja su korisnici kolica, kutija za glasanje se postavi tako da njena visina omogućava ubacivanje glasačkog listića takvom biraču.

Napomena: Birač nakon glasanja sam presavija popunjeni glasački listić tako da se ne vidi za koga je glasao, a da pri tome ostane slobodan kontrolni kupon nakon čega, držeći u ruci presavijeni glasački listić, odlazi do glasačke kutije i omogućava članu biračkog odbora da na perforiranom mjestu odvoji kontrolni kupon od glasačkog listića. Birač potom stavlja glasački listić u odgovarajuću glasačku kutiju i napušta biračko mjesto.

  • Član biračkog odbora obavezan je da odvojene kontrolne kupone slaže po redosljedu serijskih brojeva. Takođe, dužan je i da štampane odreske-potvrde o elektronskoj identifikaciji čuva u posebnoj kutiji za tu namjenu.

Napomena: Ukoliko na biračko mjesto dođe birač koji nije upisan u izvod iz biračkog spiska za to biračko mjesto, provlačenjem njegovog identifikacionog dokumenta kroz čitač na ekranu uređaja za elektronsku identifikaciju ne pojavljuje se njegova fotografija, niti podaci, već se na donjem lijevom dijelu ekrana dobija informacija „birač nije na ovom biračkom mjestu“ a uređaj ne štampa odrezak-potvrdu.


  • Ukoliko prilikom učitavanja lične karte odnosno pasoša dođe do greške zbog prebrzog ili presporog provlačenja, pomjeranja ugla dokumenta ili njegove zaprljanosti, uređaj detektuje takvu grešku i na ekranu se dobija poruka u donjem lijevom uglu „greška pri učitavanju, pokušajte ponovo“.

  • Kada se na biračkom mjestu pojavi birač koji je već identifikovan, odnosno glasao na tom biračkom mjestu, u slučaju ponovnog pokušaja, uređaj za elektronsku identifikaciju ne dozvoljava ponovno štampanje potvrde-odreska. U tom slučaju na ekranu se prikazuju podaci o biraču i fotografija ispod koje je upozorenje da je birač prethodno već bio identifikovan.

  • Ukoliko se u toku rada greškom ili iz drugih razloga isključi štampač, na ekranu će u donjem lijevom uglu pisati poruka „molimo vas da upalite štampač koristeću dugme „Power“ na štampaču ispod ekrana“.


Napomena: U slučaju da se iz uređaja za elektronsku identifikaciju izvadi token, ne može se vršiti elektronska identifikacija, a ponovnim stavljanjem tokena uređaj nastavlja sa radom.